درباره ابن مسعود آمده است كه وى پشت سر وليد بن عَقَبه بن ابى مُعَيْط ( والى عثمان بر كوفه ) تقيه‌اى نماز گزارد ، و اين كه وليد نماز صبح را چهار ركعت گزارد و سپس گفت : برايتان بيفزايم ؟ ! ابن مسعود به او گفت : از امروز به بعد ، پيوسته با تو در زياده‌ايم « 1 » ! پس بر فرض صحّت نهى ابن مسعود از تدوين ، اين كار مىتواند براى ترس از تازيانه عمر و حفظِ كيانِ اسلام باشد ؛ زيرا مشهور است كه وى در « مِنى » با عثمان نماز را چهار ركعت خواند تا از فتنه و شر بپرهيزد با اينكه بر خلافِ آن معتقد بود . به ابن مسعود گفتند : مگر تو برايمان حديث نمىكردى كه پيامبر در « مِنى » نماز ظهر را دو ركعت گزارد و ابوبكر آن را دو ركعت خواند ؟ پاسخ داد : آرى ، اكنون هم حديث مىكنم ، ليكن عثمان امام ( جلودار ) است با او مخالفت نمى ورزم ! مخالفت ، شر برانگيز است « 2 » . ازابن عوف رسيده كه - هنگامِ اعتراض به عثمان در اتمامِ نماز در مِنى - به ابن مسعود برخورد . ابن مسعود به او گفت : مخالفت ، شر است ! دريافتم كه عثمان نماز ظهر را چهار ركعت گزارد ، من هم با اصحابم آن را چهار ركعت خواندم ! ابن عوف گفت : به من خبر رسيد كه عثمان چهار ركعت گزارد ، من با يارانم دو ركعت خوانديم . اما اكنون همين را مىپذيرم كه تو مىگويى ، نماز را با او چهار ركعت مىگزاريم « 3 » . با اين شواهد ، مىتوان به خطِ مشى صحابه در صدر اسلام پى برد . آنان با اينكه در باطن ، عقايدشان را حفظ مىكردند ، مىخواستند كيانِ اسلام آسيب نبيند .

--> ( 1 ) . شرح العقيدة الطحاويه ( قاضى دمشقى ) 2 : 532 ( چنان كه در كتابِ واقع التقيّه عند المذاهب والفرق الإسلاميّه : 106 ، آمده است ) . ( 2 ) . السنن الكبرى ( بيهقى ) 3 : 144 ، حديث 5221 ؛ البداية والنهاية 7 : 218 . ( 3 ) . تاريخ طبرى 2 : 606 ، حوادث سنه 29 ه - ؛ و نگاه كنيد به : الكامل 3 : 494 ؛ البداية والنهاية 7 : 154 .